Spodek to hala widowiskowo-sportowa w centrum Katowic, która od ponad 50 lat jest nie tylko miejscem wielkich koncertów i wydarzeń sportowych, ale przede wszystkim architektoniczną ikoną miasta. Charakterystyczna bryła przypominająca latający spodek – stąd nazwa – wyróżnia się na tle zabudowy i przyciąga uwagę już z daleka. To miejsce, gdzie historia spotyka się z nowoczesnością, a śmiałe rozwiązania konstrukcyjne z lat 60. wciąż budzą podziw inżynierów i architektów.

Historia budowy na terenach górniczych

Pomysł powstania dużej hali widowiskowej w Katowicach pojawił się już w 1955 roku. Trzy lata później rozstrzygnięto konkurs architektoniczny, który wygrał projekt zespołu z warszawskiego Biura Studiów i Projektów Typowych Budownictwa Przemysłowego – architektów Macieja Gintowta i Macieja Krasińskiego. Za konstrukcję odpowiadał profesor Wacław Zalewski, ten sam genialny inżynier, który zaprojektował dworzec kolejowy w Katowicach i warszawski Supersam.

Budowa rozpoczęła się w 1964 roku na terenie dawnego zwałowiska pokopalnianego, sklasyfikowanego jako teren o średnich szkodach górniczych z możliwością lokalnych zapadnięć. Podczas kopania fundamentów robotnicy natrafiali na węgiel zamiast zwykłej ziemi. To właśnie trudne warunki gruntowe wymusiły zastosowanie nowatorskiego rozwiązania – żelbetowej misy fundamentowej wspartej na 40 słupach zdolnych do wychylenia, które chronią budowlę przed ruchami górotworu.

Podczas budowy krążyły plotki, że kopuła zawali się po usunięciu rusztowań. Obawy okazały się bezpodstawne – konstrukcja wytrzymała próbę czasu i po ponad 50 latach nadal zachwyca swoją formą.

Oficjalne otwarcie nastąpiło 8 maja 1971 roku. Na inauguracyjnej gali przed ponad 12 tysiącami widzów wystąpili zespół Śląsk, Anna German i Ewa Dęcówna. W tamtym czasie był to największy i najnowocześniejszy obiekt tego typu w Polsce.

Unikalna konstrukcja która zachwyca architektów

Spodek ma 126 metrów rozpiętości i składa się ze 120 stalowych żeber, na których naciągnięto pokrycie dachowe. Dach wykonano w koncepcji tensegrity – był to jeden z pierwszych takich obiektów na świecie. Widownia ma kształt ściętego odwróconego stożka, co daje świetną widoczność z każdego miejsca.

Powierzchnia całego kompleksu to prawie 30 tysięcy metrów kwadratowych. Pojemność hali wynosi około 11 tysięcy miejsc, choć w zależności od typu wydarzenia liczba ta może się zmieniać. Do kompleksu należy również hotel – obecnie funkcjonuje tam trzygwiazdkowy Hotel Diament Spodek.

Co dzieje się w Spodku przez cały rok

Przez ponad pół wieku na scenie Spodka wystąpiły największe gwiazdy światowej muzyki. Lista jest imponująca: Metallica, Deep Purple, Depeche Mode, Elton John, Tina Turner, Iron Maiden, Sting, Jean Michel Jarre, Rammstein, Robbie Williams. To tylko część artystów, którzy zagrali tu swoje koncerty.

Spodek to nie tylko muzyka. Od 34 lat odbywa się tu Festiwal Rawa Blues, a przez 29 lat gościł również kultowy festiwal metalowy. Hala służy także celom sportowym – zimą jest domem dla drużyn hokejowych, a przez lata gościła mecze siatkówki, turnieje tenisowe czy zawody sportów walki.

Współcześnie w Spodku odbywają się również targi, wystawy i konferencje. Regularnie goszczą tu turnieje e-sportowe, w tym prestiżowe Intel Extreme Masters, które przyciągają tysiące fanów gier komputerowych z całego świata.

Zwiedzanie Spodka od środka

Dla osób zainteresowanych architekturą i historią obiektu dostępne jest zwiedzanie z przewodnikiem. Trzeba wcześniej się zarejestrować – grupy powyżej 15 osób powinny kontaktować się bezpośrednio mailem na adres [email protected]. Podczas wizyty można zobaczyć wnętrze hali, poznać kulisy techniczne i dowiedzieć się więcej o historii budowy oraz najważniejszych wydarzeniach, które tu się odbyły.

Spodek stał się nieoficjalnym logo Katowic i pojawia się na plakatach promujących rozwój miasta. Trudno wyobrazić sobie katowicką panoramę bez tej charakterystycznej bryły.

Dla kogo jest Spodek

To miejsce przede wszystkim dla fanów muzyki i sportu, którzy przyjeżdżają na konkretne wydarzenia. Jeśli akurat odbywa się tu koncert ulubionego wykonawcy lub ważny mecz, warto sprawdzić repertuar z wyprzedzeniem.

Miłośnicy architektury modernistycznej powinni zobaczyć Spodek choćby z zewnątrz – to doskonały przykład odważnej myśli inżynieryjnej lat 60. XX wieku. Budowla robi wrażenie zarówno w dzień, jak i wieczorem, gdy jest podświetlona.

Rodziny z dziećmi mogą wybrać się na wydarzenia skierowane do młodszej publiczności – w Spodku odbywają się przedstawienia, festiwale gier planszowych czy pokazy. Warto śledzić kalendarz wydarzeń na oficjalnej stronie.

Praktyczne informacje przed wizytą

Spodek znajduje się przy Alei Korfantego 35, w samym centrum Katowic. Dojazd komunikacją miejską jest prosty – tramwaje i autobusy zatrzymują się na przystanku Spodek, który znajduje się praktycznie przy wejściu. Dla przyjezdnych samochodem dostępne są parkingi w okolicy, choć w dni dużych wydarzeń miejsca szybko się zapełniają.

Ceny biletów zależą od rodzaju wydarzenia. Na koncerty znanych wykonawców trzeba liczyć się z wydatkiem od kilkudziesięciu do kilkuset złotych. Bilety na mecze hokejowe czy siatkówki są zazwyczaj tańsze. Zwiedzanie z przewodnikiem wymaga wcześniejszej rezerwacji – szczegóły cenowe najlepiej ustalić bezpośrednio z organizatorem.

Jeśli przyjeżdża się tylko po to, żeby zobaczyć budynek z zewnątrz i zrobić zdjęcia, wystarczy pół godziny. Na zwiedzanie wnętrza warto zarezerwować około godziny. Udział w koncercie czy meczu to oczywiście kilka godzin – plus czas na dojazd i ewentualny posiłek w jednej z pobliskich restauracji.

W okolicy Spodka znajduje się wiele innych atrakcji Katowic – Strefa Kultury z Muzeum Śląskim i NOSPR, park im. Kościuszki czy rewitalizowana ulica Mariacka. Można połączyć wizytę w Spodku z szerszym zwiedzaniem centrum miasta.

Oficjalna strona: www.spodekkatowice.pl – tam znajdziecie aktualny kalendarz wydarzeń, informacje o biletach i możliwość kontaktu w sprawie zwiedzania.